دوران امتحانات برای دانش آموزان، یک چالش اساسی محسوب می‌شود که نیازمند مدیریت همه جانبه است.

این دوره با استرس و فشار روانی همراه است، اما با رعایت اصول صحیح می‌توان آن را به فرصتی برای رشد تبدیل کرد.

 بایدهای دوران امتحانات

1. برنامه‌ ریزی دقیق و مدیریت زمان:  برنامه‌ریزی مؤثر مهمترین عامل موفقیت در امتحانات است. این برنامه باید واقع‌بینانه باشد و زمان کافی

برای مرورهای مکرر در نظر بگیرد.  تقسیم مطالب به بخش‌های 30 تا 45 دقیقه‌ای با استراحت‌های کوتاه بین آن‌ها باعث افزایش بازدهی

می‌شود. همچنین بهتر است دروس مشکل‌دار در اولویت قرار گیرند و زمان بیشتری به آن‌ها اختصاص داده شود.

2. تغذیه مناسب: تغذیه صحیح نقش تعیین‌کننده‌ای در عملکرد مغز دارد. مصرف مواد غذایی حاوی اسیدهای چرب امگا3 مانند ماهی سالمون و

گردو و پروتئین باعث بهبود عملکرد حافظه می‌شود. نوشیدن آب کافی (حداقل 8 لیوان در روز) از کاهش تمرکز ناشی از کم‌آبی جلوگیری

می‌کند. مصرف میوه‌ها و سبزیجات تازه به دلیل ویتامین‌ها و آنتی‌اکسیدان‌ها برای کاهش استرس اکسیداتیو مغز ضروری است.
 

3. خواب کافی: خواب کافی و باکیفیت یکی از ارکان اصلی موفقیت در امتحانات است. در طول خواب، مغز اطلاعات دریافتی در روز را

پردازش و تثبیت می‌کند. کمبود خواب باعث کاهش توانایی حل مسئله و اختلال در حافظه می‌شود.

4. فعالیت بدنی و استراحت: فعالیت بدنی منظم جریان خون را به مغز افزایش داده و توانایی شناختی را بهبود می‌بخشد. ورزش‌های هوازی

ملایم استرس را کاهش دهد. تمرینات کششی ساده در فواصل مطالعه از خستگی عضلانی جلوگیری می‌کند.

5. روش‌های مطالعه مؤثر: استفاده از تکنیک‌های یادگیری فعال مانند خلاصه‌نویسی، نقشه‌کشی ذهنی و توضیح مطالب برای خود بسیار مؤثرتر

از خواندن ساده است. حل نمونه سوالات امتحانی سال‌های قبل به درک بهتر فرمت سوالات کمک می‌کند. 

6. مدیریت استرس: استرس امتحان طبیعی است اما باید کنترل شود. تمرینات تنفسی دیافراگمی (5 ثانیه دم، 2 ثانیه نگه داشتن، 7 ثانیه بازدم) به

آرامش سریع کمک می‌کند. در صورت نیاز باید از مشاوران تحصیلی یا روانشناسان کمک گرفت. یادآوری این نکته که امتحان فقط یک مرحله

از زندگی است و تعیین‌کننده تمام آینده نیست، می‌تواند از فشار روانی بکاهد.

 نبایدهای دوران امتحانات 

1. پرهیز از رفتارهای نامناسب مطالعه: مطالعه فشرده در آخرین لحظات اگرچه ممکن است در کوتاه‌مدت مؤثر به نظر برسد، اما باعث یادگیری

سطحی و فراموشی سریع می‌شود. مطالعه در محیط‌های شلوغ و پرت‌حواس تمرکز را مختل می‌کند. استفاده مرور مطالب بدون درک مفاهیم پایه

و ارتباط بین آن‌ها یادگیری را دشوار می‌کند. مطالعه طولانی‌مدت بدون استراحت نه تنها بازدهی ندارد بلکه ممکن است باعث فرسودگی ذهنی

شود.

2. تغذیه نامناسب: مصرف زیاد قهوه و نوشیدنی‌های انرژی زا اگرچه ممکن است در کوتاه‌مدت هوشیاری را افزایش دهد، اما در نهایت باعث

اضطراب و اختلال در خواب می‌شود. غذاهای سنگین و چرب قبل از مطالعه یا امتحان خون را به سمت دستگاه گوارش هدایت کرده و از تمرکز

می‌کاهد.  کم‌آبی بدن حتی به میزان کم می‌تواند عملکرد شناختی را به شدت تحت تأثیر قرار دهد.

3. عدم توجه به سلامت روان: نادیده گرفتن علائم استرس شدید مانند بی‌خوابی مداوم، تغییرات اشتها یا حملات اضطرابی می‌تواند عواقب جدی

داشته باشد. مقایسه مداوم خود با دیگران باعث کاهش اعتماد به نفس و افزایش اضطراب می‌شود.  نگرش منفی و گفتگوی درونی مخرب (“من

قبول نمی‌شوم”، “هیچ چیز را یاد نمی‌گیرم”) عملکرد را تحت تأثیر قرار می‌دهد.

نتیجه‌گیری:

دوران امتحانات دوره‌ای چالش‌برانگیز اما قابل مدیریت است. رعایت اصول صحیح مطالعه، تغذیه، استراحت و مدیریت استرس می‌تواند این

دوره را به تجربه‌ای مثبت تبدیل کند.  سلامت جسمی و روانی باید در اولویت قرار گیرد، چرا که موفقیت واقعی در گرو تعادل بین همه جنبه‌های

زندگی است.